De werkelijkheid
We hebben allemaal te maken met een werkelijkheid die complex en uitdagend is. Bij de meeste dingen die we willen hebben we rekening te houden met wat anderen willen, doen of aanbieden. Zo kan ik geen artikel op Infoyo publiceren zonder dat een aantal mensen bij Infoyo hun best doen om de website online te houden. Maar Infoyo kan ook niets zonder de internet service providers van haar bezoekers en wat die ISP's mogelijk maken en de bezoekers doen.
We kennen nog veel meer voorbeelden van complexiteit. Zo kunnen we niet simpelweg vandaag beslissen dat we morgen met vakantie willen als we een baan hebben. Want dan hebben onze collega's problemen en onze baas. Maar als we kinderen hebben dan neemt de complexiteit nog toe, want onze kinderen mogen niet zomaar van school wegblijven, zelfs al zouden ze online de lessen kunnen volgen.
We weten ook allemaal dat de werkelijkheid complex is, want hoe boos we ook worden als we onze zin niet krijgen, als iemand ons vertelt hoe het komt dan komen we plots volledig tot rust. Dus als iemand erkent dat we boos zijn en ons serieus neemt door het ons uit te leggen hoe het zit, dan zijn we bereidt om te kijken of wat we willen op een later tijdstip toch nog uitgevoerd kan worden.
Het probleem met de werkelijkheid is vaak, dat we niet serieus genomen worden. Je ziet het zelfs in het gedrag van politici.
Simplificatie
Hoewel politici dus praten over politieke duidelijkheid, bedoelen ze eigenlijk versimpeling van het keuzeprobleem. Ze doen dus net alsof politiek en politieke partijen net zoiets zijn als de keuze tussen soorten kaas en kaasmerken. Ga je oud-belegen Goudse kaas van Unikaas kopen of belegen Edammer van Kaandorpcheese. Maar politieke partijen zijn geen producten van een eenvoud als kaas of brood. Je kunt het kiezen tussen politieke partijen dus niet versimpelen tot zoiets als een keuze tussen twee soorten beleg. In die zin neemt de politiek haar kiezers dan ook niet serieus. Voor een deel is dat niet hun schuld. Omdat politiek een belangrijk verkoopargument is voor de verschillende media en journalisten geleerd wordt om complexe verhalen te versimpelen, krijg je vanzelf een versimpeling van de politiek. Het punt met de huidige politici is echter, dat ze menen het werk van journalisten te moeten doen. Met als gevolg dat journalisten simpele verhalen nog simpeler maken. Maar een simpel verhaal nog meer vereenvoudigen dan het al is, is zoiets als uitleggen dat tien plus tien twintig is, door te vertellen dat één plus één twee is en dan alleen twee te rapporteren.
Binnen de politiek is de meester van de versimpeling Geert Wilders. Iedereen kent begrippen als terrorisme, islam, hoofddoekjes, deporteren. Journalisten houden van Geert Wilders, omdat ze zijn woorden niet simpeler kunnen weergeven. Behalve dan door andere woorden te gebruiken voor terrorisme, islam, hoofddoekjes en deporteren. Maar dat hoeft niet meer want het zijn zulke algemene begrippen geworden, dat iedereen ze kent ook al weten ze misschien niet precies wat ze betekenen.
Maar niet alleen Geert Wilders neemt ons kiezers niet serieus, hij is misschien de uiterste vorm van het belachelijk maken van de kiezer, maar hij is niet de enige. Precies zoals Femke Halsema met haar opmerking over politieke duidelijkheid aangeeft. De grote politieke partijen behandelen ons kiezers als simpele zielen die niet goed begrijpen wat de complexiteit is van onze werkelijkheid. Dit ondanks het feit dat de Leidse Onderwijs Instelling (LOI) in haar reclames duidelijk maakt dat Nederland steeds slimmer wordt.
Het gevolg van die simplificatie door de politieke partijen is dan ook dat wij kiezers opzoek gaan naar partijen die ons serieus nemen en anders ons grootste probleem serieus nemen. Vandaar het ontstaan van lokale partijen, een landelijke partij als de Partij voor de Dieren of Leefbaar Nederland.
